🪴ttuan's garden

5 min read

Inversion Thinking

Keys takeways

  • Dành nhiều thời gian để tránh những sai lầm, và dành ít thời gian để cố gắng trở nên xuất sắc.
  • Thay vì suy nghĩ “Làm thế nào để đạt được mục tiêu”, hãy nghĩ về những gì cản trở mục tiêu và tránh đi.
  • Con người có động lực tránh đau đớn mạnh hơn tìm kiếm niềm vui - inversion tận dụng bản năng này để đưa ra quyết định. (Link: Nỗi đau mất 100k lớn hơn niềm vui được 100k)

Inversion Thinking

  • Nhà toán học người Đức Carl Gustav Jacob Jacobi - người nổi tiếng với những công trình về hàm elliptic - thường giải các bài toán khó bằng một chiến lược đơn giản: “man muss immer umkehren” (tạm dịch: “hãy luôn đảo ngược”) - về bản chất, nhiều bài toán khó được giải tốt nhất khi ta tiếp cận ngược chiều.
  • Chỉ suy nghĩ theo một chiều về những vấn đề khó là chưa đủ. Bạn cần nghĩ cả xuôi lẫn ngược. Tư duy đảo ngược thường buộc bạn phải khám phá ra những niềm tin ẩn giấu về vấn đề mình đang cố giải quyết.

Avoiding stupidity is easier than seeking brilliance

Notes

Tránh sự ngu ngốc dễ hơn là tìm kiếm sự xuất sắc.

It is remarkable how much long-term advantage people like us have gotten by trying to be consistently not stupid, instead of trying to be very intelligent.

Charlie Munger

  • Tư duy xuôi và ngược giống như 2 kiểu: Phép cộng và Phép trừ (các actions cần làm). Bớt việc đi giúp ta tránh được rắc rối hơn. Hãy coi đó như một bộ lọc “tránh ngu ngốc”.
    • Linking: Avoiding Stupidity is Easier than Seeking Brilliance
      • Trong Tennis chuyên nghiệp, người chơi thắng là nhờ kĩ năng. Nhưng trong Tennis nghiệp dư, người chơi thắng 80% vì do đối thủ sai lầm. “Most of us are amateurs, but we refuse to use the winning strategy for amateurs: Avoid Errors. Instead, we try to be brilliant.”
      • Khi làm bài thi trắc nghiệm, nếu không biết gì, hãy chọn cùng 1 đáp án.
      • Khi đi đầu tư, nếu không biết gì, hãy lựa chọn quỹ chỉ số.

Ví dụ

  • Trong buổi nói chuyện năm 1986, Charlie Munger không nói về: “Làm sao để sống một cuộc đời hạnh phúc”, mà nói về “Làm thế nào để có cuộc đời bất hạnh”.
    • Munger liệt kê ra hàng loạt cách chắc chắn dẫn đến thất bại: nghiện rượu, không đọc sách, ghen tị với người khác, không học từ sai lầm, không duy trì mối quan hệ tốt… Và kết luận của ổng đơn giản đến mức ai cũng hiểu: “Tránh tất cả những thứ này, bạn sẽ tự động có cuộc đời tốt hơn 90% người.”
  • Hippocrates đã tạo ra nguyên tắc đầu tiên của y học primum non nocere (“trước hết, đừng gây hại”).
  • Khi đối thủ tung sản phẩm mới, ta thường hỏi “Chúng ta sẽ làm gì với điều này?” → Không nhất thiết lúc nào cũng phải hành động.
  • “Cái gì khiến tui chắc chắn KHÔNG BAO GIỜ đạt X triệu?“.
    • Làm công việc có trần lương 15 triệu, không có cơ hội thăng tiến hay tăng lương theo năng lực
    • Chi tiêu vượt thu nhập mỗi tháng, không có tiền dư để đầu tư học hỏi hay tích lũy
    • Không xây dựng kỹ năng khan hiếm trên thị trường (cái gì ai cũng làm được thì lương thấp)
    • Bỏ qua cơ hội networking và mở rộng mối quan hệ (80% cơ hội tốt đến từ network)
    • Không dám thử nghiệm và chấp nhận rủi ro hợp lý (cứ mãi ở vùng an toàn)
  • Thay vì “Làm thế nào để team làm việc hiệu quả hơn” → “Đâu là những thứ khiến cho team làm việc thiếu hiệu quả?“. Hoặc “Làm thế nào để thúc đẩy sự đổi mới trong tổ chức?“. Thay vì khuyến khích sự sáng tạo, hãy tìm các điểm cản trở sự sáng tạo và tránh đi.
  • Tư duy phòng thủ khi đầu tư: (1) Không để mất tiền. (2) Đừng quên nguyên tắc 1. - Đừng thất bại thay vì cố gắng thắng.
  • Inversion là cách đơn giản để nhận biết kẻ lừa đảo
    • Ví dụ họ huy động tiền, bảo mình cho họ vay với mức lãi suất 20%/ năm → Inversion: Nếu mình cần tiền, mình sẽ đi vay ngân hàng, lãi suất tầm 10-12%/ năm, sao phải trả cao hơn?
    • Nhiều broker nói có deal hời, tin nội bộ, cổ phiếu X chuẩn bị tăng giá → Inversion: Nếu mình là họ, mình có tin tốt thế, mình sẽ nói cho người thân gia đình mình hay sẽ đưa lên mạng?
    • Linking: A Wonderfully Simple Heuristic to Recognize Charlatans
      • Kẻ lừa đảo có thể nhận ra ở chỗ chúng sẽ cho bạn lời khuyên tích cực - và chỉ lời khuyên tích cực — khai thác sự cả tin và dễ bị lừa của chúng ta đối với những công thức nghe qua thì rõ ràng hiển nhiên, nhưng sau đó biến mất khi bạn quên đi. Hãy nhìn vào những cuốn sách “cách làm” với tiêu đề “Mười Bước Để …” (điền vào: làm giàu, giảm cân, kết bạn, đổi mới, được bầu, xây dựng cơ bắp, tìm chồng, điều hành trại trẻ mồ côi, v.v.).

Notes

References

Graph View

Backlinks